Optische illusies: onmogelijke figuren


Optische illusies
Verkenning en verklaring van een intrigerend verschijnsel
IX. Onmogelijke figuren

Bij onmogelijke figuren gaat het om twee-dimensionele figuren die door je onderbewuste automatisch worden geïnterpreteerd als drie-dimensioneel.

Het intrigerende bij dergelijke figuren ligt in het feit dat, ook nadat de ‘onmogelijkheid’ van de figuur duidelijk is geworden, je de figuur nog steeds als drie-dimensioneel blijft interpreteren.
De onderdelen van onmogelijke figuren kloppen stuk voor stuk; het is echter de totaliteit die onmogelijk lijkt – tenminste volgens ons klassieke drie-dimensioneel referentiekader.

Typische voorbeelden van deze illusie zijn de onmogelijke kubus van Escher, de oneindige trap van Penrose – waarop Escher talloze variaties maakte, ‘bilvet’, de onmogelijke vork van Reutersvärd, en natuurlijk de driehoek van Penrose.

Er bestaan ontelbare variaties op ditzelfde thema.
Vergeet zeker niet de surrealistische architecturale creaties van de Spaanse fotograaf Victor Enrich te bekijken!

De onmogelijke kubus van Escher

De kubus van Escher is een onderdeel van een grotere lithografie ‘Belvedere’: een al even onmogelijk gebouw als de kubus zelf.
Onderaan de trap zit een personage op een bankje en bestudeert in gedachten de kubus in z’n handen.

escher-belvedere

De driehoek van Penrose

‘Onmogelijkheid in haar puurste vorm’, volgens de bedenker, die deze figuur in de 50-er jaren van de vorige eeuw creeërde, gebaseerd op het, 15 jaar ouder, origineel ontwerp van de Zweedse kunstenaar Reutersvärd.

Patrick Verbessem - Business Visualisation - optische illusie 11b blog

Dat de term ‘onmogelijke’ figuur zich baseert op klassieke referentiekaders en denkpatronen, mag duidelijk zijn bij deze 2, werkelijk bestaande, constructies van de Penrose driehoek.
Je stapt daarbij inderdaad best af van het traditionele drie-dimensioneel denken!

Penrose constructie

Penrose constructie 2

Variaties op een zelfde thema

Patrick Verbessem - Business Visualisation - optische illusie 11c blog