75 jaar geleden: het drama van Oradour-sur-Glane


(verkort naar een bijdrage van Jan Ouvry op vrtnws.be)

Op 10 juni 1944 verwoest de Duitse 2e divisie Panzer SS een volledig Frans dorp en vermoordt 642 mensen. Oradour-sur-Glane werd nooit heropgebouwd en de ruïnes werden een symbool van de nazi-barbarij.

Stereofotografie of 3D-fotografie

Ik maakte de beelden met 2 naast mekaar gemonteerde DSLR-camera’s die gelijktijdig kunnen worden afgedrukt. Wanneer je recht voor de foto zit en op de juiste manier kruiselings met je ogen kijkt (scheel kijkt), ontstaat een 3-dimentionaal beeld.

Op 10 juni 1944, rond halftwee, omsingelen zo’n 200 soldaten van de 2e SS Panzerdivision “Das Reich” het Franse dorp Oradour-sur-Glane, zo’n 20 kilometer van Limoges. De dorpsomroeper krijgt de opdracht om alle dorpsbewoners samen te roepen op het grote dorpsplein.

De meesten komen spontaan, meer nieuwsgierig dan angstig, ze hebben de voorbije jaren amper een Duitser gezien. SS’ers doorzoeken de huizen in het dorp en omgeving, dwingen wie nog thuis is naar het dorpsplein te gaan. Enkele oudere mensen die slecht te been zijn worden ter plekke afgemaakt.

Tegen kwart voor drie is zowat iedereen verzameld. Sturmbannführer Adolf Diekmann, de bevelhebber van de SS-troepen, vraagt “waar de schuilplaats van wapens en munitie, waarover ze informatie hebben gekregen, zich ergens in het dorp bevindt?”. De mannen die iets weten moeten een stap vooruit zetten. Een Duitse soldaat uit de Elzas vertaalt. De burgemeester probeert Diekmann te overtuigen dat er geen schuilplaats is. Hij weigert gijzelaars aan te duiden als de SS’er dat vraagt.

Vrouwen en kinderen in de kerk, mannen in schuren opgesloten

Tegen drie uur worden alle vrouwen en kinderen in de kerk opgesloten. Er spelen zich verscheurende afscheidstaferelen af.

De mannen krijgen steeds weer dezelfde vraag te horen: “waar zijn de verborgen munitie en de wapens”. Ze worden in groepen van 30 naar zes verschillende schuren of opslagplaatsen gebracht.

Voor elke schuur speelt zich hetzelfde tafereel af. De mannen moeten het lokaal leegmaken, terwijl een SS’er aan de ingang een stukje grond schoonmaakt en een mitrailleur installeert. Nog zijn er velen die niet doorhebben wat er te gebeuren staat en denken dat het nog goed zal komen, ze weten wel zeker dat er in het dorp geen wapens of munitie verborgen liggen.

Om twintig voor vier komt de tram uit Limoges aan. Een conducteur, die uitstapt, wordt neergeschoten. Zijn twee collega’s krijgen het bevel naar Limoges te rijden.

De mannen

Om 4 uur beginnen de mitrailleurs de mannen in de schuren te beschieten, wie het overleeft krijgt een genadeschot. De lijken worden bedekt met stro, hooi en sprokkelhout, de SS’ers steken het in brand. Maar 5 mannen slagen erin te ontsnappen en overleven.

De Duitsers die niet deelnemen aan de moordpartij trekken intussen door het dorp en plunderen. Ze nemen geld en juwelen mee, textiel en voedingswaren, muziekinstrumenten en fietsen, en ook kippen, varkens, schapen en runderen. Eens doorzocht worden de huizen in brand gestoken.

Tijdens de plundertocht stuiten de SS’ers op mensen die aan de razzia waren ontsnapt of die uit hun brandende huizen moeten vluchten. Zij worden in kleine groepjes her en der omgebracht. Ook mensen uit de omgeving die, bezorgd omdat hun kinderen nog niet thuis zijn gekomen, naar Oradour gaan, worden neergeschoten.

De vrouwen en kinderen

In de kerk zijn intussen explosieven geplaatst. Als die tot ontploffing worden gebracht, ontstaat een zwarte verstikkende rook. De overlevende vrouwen en kinderen vluchten in alle richtingen.

De explosie is niet krachtig genoeg om de kerk te doen instorten, zoals de bedoeling was. Er begint een helse moordpartij, sommige SS’ers schieten de overlevenden neer met mitrailleurs, anderen gooien granaten tussen hen in.

Marguerite Rouffanche, de enige vrouw die het bloedbad in de kerk zal overleven, vlucht met een groep in de sacristie: ‘Mijn dochter werd naast mij door een geweerschot van buiten gedood. Ik bleef leven omdat ik mijn ogen sloot en deed alsof ik dood was. In de kerk brak een fusillade los. En daarna werden er stro, takkenbossen en kerkstoelen op de lijken gegooid”.

Marguerite kan uit een glasraam springen en ontsnappen, een vrouw geeft haar haar baby door en springt haar na: “Gealarmeerd door het huilende kind, beschoten de Duitsers ons. De vrouw en haar kindje werden gedood”. Ook Marguerite raakt gewond, maar kan zich in een tuin verschuilen.

Ook de kerk wordt in brand gestoken, het gehuil van overlevenden is nog een tijd te horen. Bij hen nog een andere dochter en een kleinkind van Marguerite.

642 doden

Op enkele schildwachten na verlaten de meeste SS’ers het dorp tegen halfelf. Groepjes keren de twee dagen nadien terug naar Oradour om lijken te begraven of onherkenbaar te maken.

De Franse justitie telde uiteindelijk 642 doden in Oradour, maar 52 konden individueel geïdentificeerd worden.

25 van de slachtoffers waren jonger dan vijf; in een kinderwagen lagen de resten van een baby van 8 of 10 maanden. 145 waren tussen de vijf en veertien jaar, waaronder een knaapje dat, met het hoofd gebogen, in de biechtstoel zat en twee jongetjes van 12 of 13 die, verscholen in de sacristie, elkaar vasthielden in een omhelzing, als in een laatste opstoot van verschrikking.

Advertenties

Who the f* knows why


Het is niet meer uit het nieuws en uit ons blikveld weg te denken: zwerfvuil.

Ook al is de kost voor het ophalen en verwerken van vuilnis de laatste jaren voor ons allen verveelvoudigd en wéten we dat het een bedreiging vormt voor de natuurlijke habitat van alles wat leeft, blijkbaar aanvaarden we deze uitwas als een noodzakelijk gevolg van een maatschappij waar overconsumptie de norm is geworden enerzijds en de persoonlijke levenssfeer gekrompen is tot een ruimte van een halve meter rondom ons anderzijds.

Het kostte me niet de minste moeite om in mijn onmiddellijke omgeving het ‘basismateriaal ‘ voor deze mozaïek van 400 lege blikjes, flesjes en bekers te vinden.

Die ochtend in de brievenbus


Het nieuwe magazine van Studio vzw is verschenen, en wel met het fantastische nieuws dat de beroepsvereniging van nu af aan deel uitmaakt van de FEP (Federation of European Photographers), de overkoepelende, Europese vereniging.

Dit betekent dat leden oa. kunnen dingen naar kwaliteitslabels zoals, EP, QEP en MQEP.

Dergelijke kwaliteitslabels zijn van belang op twee vlakken.
Enerzijds betekenen ze een bevestiging van de professionele kwaliteitsstandaard waaraan het werk van de fotograaf voldoet.
Anderzijds vormen ze een niet te versmaden element in de marketingstrategie, een manier om aan te tonen dat je jezelf onderscheidt: niet onbelangrijk in een economische context waarin ‘iedereen fotograaf’ is.

De reeks Panovoima-portretten waarmee ikzelf m’n QEP (Qualified European Photographer) titel behaalde, vult twee volledige pagina’s, om toekomstige kandidaten ‘goesting’ te doen krijgen.

Compliant


Algemene Verordening Gegevensbescherming, GDPR, privacy, Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer, … termen die de voorbije maanden en weken, maar vooral de voorbije dagen, beslag legden op een behoorlijk percentage van de inhoud van je mailbox, want D-day was gisteren …

Natuurlijk: de regelgeving is ondubbelzinnig strikter geworden, maar ze bestond in essentie al wél jaren. En uiteraard vraagt dit enige inspanning van elke ondernemer, al is het maar om je dagelijkse praktijk op ethisch gebied ermee te vergelijken en waar nodig te vertalen. Maar is dat niet iets wat je sowieso doet bij het telkens weer heruitvinden van jezelf als zelfstandige?

In m’n professionele fotografische activiteiten ben ik GDPR-compliant: achter de schermen werd één en ander onder de loep genomen, opgelijst en gedocumenteerd. De veruitwendiging hiervan, een aangepaste privacyverklaring, kan je raadplegen op de homepage van m’n website: www.patrickverbessem.be.

Ik ga m’n klanten, prospecten, de markt hierover niet bestoken met mails.
Heb jij nog concrete vragen, dan hoor ik het graag!

Metroland – the making of


Wanneer ik de gesprekken voerde rond het ‘visueel-auditieve’ project ‘Men in a Frame’ met Metroland, was één van de uitgangspunten om een profielfotosessie te organiseren met beide muzikanten, Sven en Andy.
Eén van de aangeleverde resultaten, heb ik uitgevoerd in de context van de titel van het album ‘Men in a Frame’.

Vertrekkende vanuit hun eigen naam, Metroland, fotografeerde ik een aantal verlaten treinwagons in een oud stationnetje in As (het station zelf wordt nu uitgebaat als taverne).
Hieronder zie je de basisfoto, genomen vanop een trapladdertje om de hoogte van een perron te simuleren, en waarbij de kleurverzadiging werd aangepast op gedifferentieerde wijze voor voor- en achtergrond.

Patrick Verbessem QEP - profielfotografie - Metroland - the making of

Deze wagon werd verkozen omwille van de aantrekkelijke graffitikleuren, maar was op zich nogal kaal.
Daarom werd hij verder aangekleed met elementen van 3 andere wagons: de ‘2’ tussen beide vensters komt van een tweede wagon, de ‘B’ onder het rechter venster van een derde en de cijfers helemaal links onderaan vond ik op een goederenwagon.
Uiteraard moet in dergelijk geval het toe te voegen element en de ondergrond perfect op mekaar aansluiten en dient het invoegen en aanpassen erg nauwkeurig te gebeuren.

Patrick Verbessem QEP - profielfotografie - Metroland - the making of

Om het plaatje helemaal af te werken, werden Sven en Andy, gefotografeerd in de studio tijdens een andere sessie, in het treinstel geplaatst.
De studiobelichting werd opgesteld in functie van de positie van de zon op het moment dat het treinstel werd gefotografeerd, de positie van de camera werd bij beide profielfoto’s afgestemd op de opnamehoogte van de wagon en schaduwen en reflecties in het glas werden afgestemd.
Zo kijken, als resultaat, beide ‘men’ elk door hun eigen ‘frame’ naar buiten.

Patrick Verbessem QEP - profielfotografie - Metroland - the making of

Foto’s © Patrick Verbessem.

Bestel proiezione 41-828 / 90° samen met de nieuwste Metroland-tunes


Metroland is een collectief van twee muzikanten uit de synth-scene. Hun laatste project, ‘Men in a Frame’, is het resultaat van een samenwerking tussen auditieve en visuele kunstvormen: beide synth-artiesten vertaalden de visuele prikkels van ‘proiezione 41-828’ en andere beelden in elektronische, auditieve pulsen.

Het Metroland CD-pakket omvat:

  • CD 1: Men in a Frame / CD 2: Pictures to Listen to
  • hoes met: kunstfoto ‘proiezione 41-828 / 90°’ op satijn-glanzend lustre fotopapier, gemonteerd op stevig zwart karton, 30×30 cm / kalkpapier met info over het beeld, 30×30 cm / mozaïek van promofoto’s en logo’s op satijn-glanzend lustre fotopapier, 30×30 cm
  • poster, 30×40 cm / sticker ‘Men in a Frame’ / button ‘Men in a Frame’ / coaster ‘Metroland’ / reislabel ‘Metroland – the passenger’ (niet afgebeeld)
  • beperkte oplage van 10 exemplaren!

70 € (exclusief levering)

dit CD-pakket bestellen

fine-art papier, 350 gsm, mat / gemonteerd / diepliggend ingelijst /
beperkte oplage van 24 / genummerd en gesigneerd, rugzijde /
met echtheidscertificaat

040 x 040 cm0.347 €
070 x 070 cm0.697 €
100 x 100 cm1.197 €

uitzonderlijk: ChromaLuxe, 2 mm, mat / U-profiel op rugzijde
100 x 100 cm0.697 €

dit werk bestellen

Toelichting van de fotograaf
Interactie tussen onderwerp en lichtbron, waarbij geen van beide deel uitmaken van het beeld. Louter het samenspel van licht en schaduw geeft bestaansrecht aan het resultaat.
De congruentie tussen ‘proiezione 41-828’, met zijn schijnbaar achteloos gepositioneerde parallelle en haakse lijnen, en het Metroland-project ‘Men in a frame’ kan geen toeval zijn.

Toelichting van Metroland, Sven & Andy
De spartaanse lijnen, rechthoekige vormen roepen een grimmige en obscure sfeer op, die resulteert in een mechanische en bijna meedogenloze beat.
Melodie en basklanken zijn donker, aangevuld door lichtvoetige tonen, even speels als de fragiele lijnen in het beeld.
Metroland heeft de naam donkere muziek te maken, het componeren van de tonen op deze fotografische projectie voelde dan ook als een tweede natuur.

De mening van een kenner, White Lion Radio Podcasts
‘One of my favourite tracks on the album is “Proiezione 41-828”, a track that has dark overtones and beautiful synth melodies, the main melody is a thing of beauty. Definitely the most “Pop” track on the album. I also like the voice samples on this song, they work well against the music backdrop. If they were to consider releasing a single off the album, then for me, this would be the track I would release. Metroland at their very best.’

Pictures to Listen to


‘Pictures to Listen to’, de vernissage van het ‘Men in a Frame’ project van Metroland en f-8 in beeld.