75 jaar geleden: het drama van Oradour-sur-Glane


(verkort naar een bijdrage van Jan Ouvry op vrtnws.be)

Op 10 juni 1944 verwoest de Duitse 2e divisie Panzer SS een volledig Frans dorp en vermoordt 642 mensen. Oradour-sur-Glane werd nooit heropgebouwd en de ruïnes werden een symbool van de nazi-barbarij.

Stereofotografie of 3D-fotografie

Ik maakte de beelden met 2 naast mekaar gemonteerde DSLR-camera’s die gelijktijdig kunnen worden afgedrukt. Wanneer je recht voor de foto zit en op de juiste manier kruiselings met je ogen kijkt (scheel kijkt), ontstaat een 3-dimentionaal beeld.

Op 10 juni 1944, rond halftwee, omsingelen zo’n 200 soldaten van de 2e SS Panzerdivision “Das Reich” het Franse dorp Oradour-sur-Glane, zo’n 20 kilometer van Limoges. De dorpsomroeper krijgt de opdracht om alle dorpsbewoners samen te roepen op het grote dorpsplein.

De meesten komen spontaan, meer nieuwsgierig dan angstig, ze hebben de voorbije jaren amper een Duitser gezien. SS’ers doorzoeken de huizen in het dorp en omgeving, dwingen wie nog thuis is naar het dorpsplein te gaan. Enkele oudere mensen die slecht te been zijn worden ter plekke afgemaakt.

Tegen kwart voor drie is zowat iedereen verzameld. Sturmbannführer Adolf Diekmann, de bevelhebber van de SS-troepen, vraagt “waar de schuilplaats van wapens en munitie, waarover ze informatie hebben gekregen, zich ergens in het dorp bevindt?”. De mannen die iets weten moeten een stap vooruit zetten. Een Duitse soldaat uit de Elzas vertaalt. De burgemeester probeert Diekmann te overtuigen dat er geen schuilplaats is. Hij weigert gijzelaars aan te duiden als de SS’er dat vraagt.

Vrouwen en kinderen in de kerk, mannen in schuren opgesloten

Tegen drie uur worden alle vrouwen en kinderen in de kerk opgesloten. Er spelen zich verscheurende afscheidstaferelen af.

De mannen krijgen steeds weer dezelfde vraag te horen: “waar zijn de verborgen munitie en de wapens”. Ze worden in groepen van 30 naar zes verschillende schuren of opslagplaatsen gebracht.

Voor elke schuur speelt zich hetzelfde tafereel af. De mannen moeten het lokaal leegmaken, terwijl een SS’er aan de ingang een stukje grond schoonmaakt en een mitrailleur installeert. Nog zijn er velen die niet doorhebben wat er te gebeuren staat en denken dat het nog goed zal komen, ze weten wel zeker dat er in het dorp geen wapens of munitie verborgen liggen.

Om twintig voor vier komt de tram uit Limoges aan. Een conducteur, die uitstapt, wordt neergeschoten. Zijn twee collega’s krijgen het bevel naar Limoges te rijden.

De mannen

Om 4 uur beginnen de mitrailleurs de mannen in de schuren te beschieten, wie het overleeft krijgt een genadeschot. De lijken worden bedekt met stro, hooi en sprokkelhout, de SS’ers steken het in brand. Maar 5 mannen slagen erin te ontsnappen en overleven.

De Duitsers die niet deelnemen aan de moordpartij trekken intussen door het dorp en plunderen. Ze nemen geld en juwelen mee, textiel en voedingswaren, muziekinstrumenten en fietsen, en ook kippen, varkens, schapen en runderen. Eens doorzocht worden de huizen in brand gestoken.

Tijdens de plundertocht stuiten de SS’ers op mensen die aan de razzia waren ontsnapt of die uit hun brandende huizen moeten vluchten. Zij worden in kleine groepjes her en der omgebracht. Ook mensen uit de omgeving die, bezorgd omdat hun kinderen nog niet thuis zijn gekomen, naar Oradour gaan, worden neergeschoten.

De vrouwen en kinderen

In de kerk zijn intussen explosieven geplaatst. Als die tot ontploffing worden gebracht, ontstaat een zwarte verstikkende rook. De overlevende vrouwen en kinderen vluchten in alle richtingen.

De explosie is niet krachtig genoeg om de kerk te doen instorten, zoals de bedoeling was. Er begint een helse moordpartij, sommige SS’ers schieten de overlevenden neer met mitrailleurs, anderen gooien granaten tussen hen in.

Marguerite Rouffanche, de enige vrouw die het bloedbad in de kerk zal overleven, vlucht met een groep in de sacristie: ‘Mijn dochter werd naast mij door een geweerschot van buiten gedood. Ik bleef leven omdat ik mijn ogen sloot en deed alsof ik dood was. In de kerk brak een fusillade los. En daarna werden er stro, takkenbossen en kerkstoelen op de lijken gegooid”.

Marguerite kan uit een glasraam springen en ontsnappen, een vrouw geeft haar haar baby door en springt haar na: “Gealarmeerd door het huilende kind, beschoten de Duitsers ons. De vrouw en haar kindje werden gedood”. Ook Marguerite raakt gewond, maar kan zich in een tuin verschuilen.

Ook de kerk wordt in brand gestoken, het gehuil van overlevenden is nog een tijd te horen. Bij hen nog een andere dochter en een kleinkind van Marguerite.

642 doden

Op enkele schildwachten na verlaten de meeste SS’ers het dorp tegen halfelf. Groepjes keren de twee dagen nadien terug naar Oradour om lijken te begraven of onherkenbaar te maken.

De Franse justitie telde uiteindelijk 642 doden in Oradour, maar 52 konden individueel geïdentificeerd worden.

25 van de slachtoffers waren jonger dan vijf; in een kinderwagen lagen de resten van een baby van 8 of 10 maanden. 145 waren tussen de vijf en veertien jaar, waaronder een knaapje dat, met het hoofd gebogen, in de biechtstoel zat en twee jongetjes van 12 of 13 die, verscholen in de sacristie, elkaar vasthielden in een omhelzing, als in een laatste opstoot van verschrikking.

Advertenties

Perpetuum mobile


De tentoonstelling bij C@W, Creativity At Work, in Grimbergen is nog maar nauwelijks achter de rug, of de voorbereidselen voor een nieuw project dringen zich al aan.

f8 is te gast op de eerste editie van het internationale (openlucht)fotofestival, Lens op de Mens, in Overpelt.
Deze zomer stellen alle f8-fotografen beelden ter beschikking die hun visie op ‘de mens’ vertolken.
Kom ze bekijken in CC Palethe tussen 18 juni en 27 augustus.


Het fotofestival van Overpelt inspireert zich op het erg succesvolle, tweejaarlijkse ‘Eté des Portraits’, in het Franse Bourbon-Lancy, waarvan ik in 2014 een ‘Award d’Or’ meebracht.

Patrick Verbessem valt in de prijzen op Frans fotofestival


Een erg leuke verrassing!
Volgens de jury van de openluchttentoonstelling in Bourbon-Lancy (Fr), is Pieter goud waard!

Bourbon-Lancy été des portraits Patrick Verbessem 2

De Lierse fotograaf Patrick Verbessem wordt gelauwerd tijdens de ‘L’été des Portraits’ openlucht tentoonstelling in het Franse stadje Bourbon-Lancy, waar meer dan 300 Europese fotografen samen 1.500 fotografische portretten exposeren voor een publiek van 70.000 bezoekers.

Bourbon-Lancy été des portraits Patrick Verbessem 1

Hij stelt drie portretten tentoon uit zijn Painovoima-reeks, waarmee hij vorig jaar reeds hoge ogen scoorde door er het prestigieuze Europese Qualified European Photographer (QEP)-kwaliteitslabel mee in de wacht te slepen.
Tijdens deze zesde biënnale kregen 19 beelden een waardevolle erkenning, waarbij het werk van fotograaf Verbessem werd bekroond met een gouden onderscheiding.

De tentoonstelling loopt nog tot 15 september.
Meer info op www.etedesportraits.com en www.tochkaz.be.

L’été des portraits – une balade française


Afiiche été des portraits Bourbon-Lancy 2014 Verbessem

Van 12 juli tot 15 september wordt het Franse Bourbon-Lancy, voor de zesde keer, omgetoverd tot een openluchttentoonstelling.
Meer dan 300 internationale fotografen tonen er 1.500 van hun beste portretten in de straten van dit Bourgondische stadje in het Saône-et-Loire departement.
Ook mijn foto’s kleuren mee de straten.

Zin om voor enkele dagen een uitstapje te maken?
Meer informatie vind je hier.

Optische illusies: trompe l’oeil


Optische illusies
Verkenning en verklaring van een intrigerend verschijnsel
VIII. Trompe l’oeil

Zowel bij 3D-beelden als trompe l’oeil wordt een virtueel driedimensioneel effect gecreeërd.
Bij stereobeelden (zie vorige bijdrage) gebruikt men hiervoor twee zeer gelijkende, maar toch van mekaar verschillende beelden.
De afbeeldingstechniek bij trompe-l’oeil maakt op een bedrieglijk realistische manier gebruik van perspectief, licht en schaduw. De illusie is het sterkst wanneer de belichting zo goed mogelijk overeenkomt met de natuurlijke lichtinval.
Niet voor niets vertalen we het Franse woord ‘trompe-l’oeil’ als gezichtsbedrog.

De Romeinen gebruikten deze techniek al voor doorkijkjes op muren. Voorbeelden hiervan zijn overgebleven in Pompeï.

trompe l'oeil 1 blog

Pompeï, Italië

Tijdens de Renaissance werd de techniek verder geperfectioneerd om de ruimtelijkheid van plaatsen te vergroten. In allerhande ruimtes werd zo bijvoorbeeld een extra deur of raam gesuggereerd.
Uit deze periode dateert eveneens de anamorfose: een vertekende afbeelding, die er pas realistisch uitziet wanneer je ze bekijkt vanuit een bepaalde hoek of onder bepaalde optische voorwaarden.

trompe l'oeil 2 blog

Hertogelijk paleis van Mantua, Italië, door Andrea Mantegna, 1473

Heden ten dage zijn de toepassingen eindeloos: van fictieve boekenrekken, putten en gaten in alle maten en gewichten in het wegdek, over de vergankelijke realisaties van krijtkunst op straat tot reclame voor automerken, huizenhoge muurschilderingen op kale muurvlakken en zelfs volledige gebouwen.

trompe l'oeil 3 blog

Edgar Mueller

trompe l'oeil 4 blog

Reclamecampagne voor wielophangingen

trompe l'oeil 5 blog

Tijdens de renovatie van het 39 George V gebouw in Parijs, Frankrijk, in 2007, werd de gevel bekleed met gemanipuleerde fotografische beelden van het oorspronkelijke gebouw

trompe l'oeil 6 blog

Bij de opening van het René Magritte Museum, Brussel, België

A room with a view – homage aan Nicéphore


Niépce 1826 - first permanent photograph

Op een zonnige dag, zo’n 186 jaar geleden, in 1826 of 1827, opende Joseph Nicéphore Niépce een venster in het kasteel op het domein Le Gras in Saint-Loup-de-Varennes, Frankrijk.
Hij plaatste zijn camera, zorgde ervoor dat het statief stabiel stond, richtte de lens en stelde scherp.

Belichtingstijd: 8 uur.
Na een ‘sluitertijd’ van, inderdaad, een volledige werkdag realiseerde hij zo de allereerste permanente foto die ooit gemaakt werd.
Omdat de belichting zo lang duurde, beschijnt de zon de gebouwen op de foto zowel van links als van rechts.

Het originele beeld is 20×25 cm groot en werd vastgelegd op een laagje met olie behandeld asfalt.

Deze foto behoort ondertussen tot het publieke domein: wanneer de auteur meer dan 70 jaar overleden is, of de datum van publicatie voldoende oud is, vervalt het auteursrecht.