Terug naar school


De eerste schooldagen smolten weg in een verzengende najaarszon.
Ook de cursisten digitale fotografie zitten ondertussen opnieuw voor nieuw cursusmateriaal en, uiteraard, achter hun camera.

Meer dan 8.700 pagina’s fotografische informatie werd uitgedeeld en zal in de loop van de komende 4 maanden gretig en gulzig verwerkt worden tot praktisch toepasbare kennis.

digitale-fotografie-patrick-verbessem

Nikon D80


De D80 vormde de tweede generatie in een reeks van succesvolle hydride-DSLR’s.
In 2006 verving hij de D70/D70s om vervolgens zelf, in 2008, opgevolgd de worden door de D90, D7000 en de recent gelanceerde D7100.

© Patrick Verbessem

Nikon positioneerde deze camera al seen semi-professionele digitale reflex, met een camerahuis dat qua ‘look’ en ‘feel’ eerder aanleunt bij de D50 amateur-reflex-camera, maar heel wat technische mogelijkheden en snufjes overnam van de professionele D200 en D2Xs.
Zo beschikte de camera onder andere over een tweede LCD-scherm rechts bovenop het camerahuis, werd het via extra toetsen veel gemakkelijker gemaakt om de camera snel manueel te gebruiken, beschikte ze over een veel helderder pentaprisma in plaats van een instapmodel-pentaspiegel, …

© Patrick Verbessem

Deze 10 MP camera, de laatste Nikon die een CCD-sensor gebruikte, werd onverdeeld enthousiast onthaald in tests en ‘reviews’ en het zal dan ook niet verbazen dat heel wat professionele fotografen de D80 als tweede toestel gebruikten.

© Patrick Verbessem

Meer beelden van de Nikon D80 vind je hier.
Productfotografie © Patrick Verbessem.

Fleurige kleuren (2)


Onlangs was ik uitgenodigd in het Europese opleidingscentrum van Fujifilm in Brussel voor een kennissessie over kleurbeheer.
De NVB (Nationale Vereniging van Beroepsfotografen) sprak hiervoor kleurengoeroe Marc Cielen aan om zijn inzichten met ons te delen.

In deze tweede bijdrage van deze week een kort wat en waarom van diverse kleurenruimtes.

Wat zijn kleurenruimtes en waarom zijn ze belangrijk?

“Het doel van kleurbeheer bestaat in een vertaling van apparaat-specifieke numerische kleurwaarden, zodat de kleuren in het resultaat zo goed mogelijk overeenkomen met de feitelijke kleuren en bijgevolg zo onafhankelijk mogelijk zijn van de gebruikte apparatuur, of het nu een camera, printer, computerscherm of drukpers betreft.”

Eenvoudiger gesteld: kleurbeheer zorgt ervoor dat de kleuren op de foto dezelfde zijn als in het echt.

Klinkt evident? Is het niet!
Vandaag de dag is dit zelfs onmogelijk.

Elk apparaat gaat anders om met kleur; één ding hebben ze echter allemaal gemeen: geen enkel apparaat is in staat om het ganse kleurenspectrum weer te geven.

kleurenspectrum CIE xy

Het volledige spectrum aan zichtbare kleuren volgens een CIE xy grafische voorstelling.
Zoals besproken in de bijdrage van vorige week, bevat deze voorstelling reeds ‘dubbels’ voor mensen met een verminderd kleurenzicht.

sRGB (RGB staat voor Red Green Blue) is de standaard kleurenruimte die eind vorige eeuw door HP en Microsoft werd ontwikkeld. Het wordt algemeen gebruikt voor computerschermen, printers en op het internet.
Nagenoeg alle camera’s nemen JPEG-foto’s in sRGB (al naargelang de mogelijkheden van de camera kan je dit aanpassen).
sRGB is dus een standaard die zeer breed wordt toegepast.
Met 35% van het kleurenspectrum is z’n weergave echter eerder beperkt.

kleurenruimte sRGB & AdobeRGB © Patrick Verbessem

AdobeRGB werd ontworpen door Adobe Systems om een groter gedeelte van het kleurenspectrum weer te geven.
Niet alleen heeft het een dekking van 50,6% van de zichtbare kleuren, deze kleurenruimte komt behoorlijk goed overeen met de CMYK-kleurenmodus.
Daarom verkiezen drukkers AdobeRGB boven sRGB.

CMYK (staat voor Cyan Magenta Yellow blacK) is de industriële standaard voor vierkleurendruk in magazines, boeken en kranten.
Deze modus is in staat om meer groentinten weer te geven dan de sRGB-kleurenruimte en komt in die zin beter overeen met de AdobeRGB-ruimte.
De kleuren komen echter doffer over: in de grafiek kan je dit zien aan de punten van de Adobe-RGB driehoek die in CMYK afgetopt zijn.

kleurenmodus CMYK © Patrick Verbessem

De CMYK-modus komt behoorlijk goed overeen met de AdobeRGB-kleurruimte.
Het aftoppen van deze laatste resulteert in de over het algemeen doffere kleuren in CMYK.

Er bestaan tientallen varianten op het RGB-thema, ik neem er nog twee, niet onbelangrijke, onder de loupe.
Wide-gamut RGB, ook van Adobe Systems, geeft 77,6% van de zichtbare kleuren weer.
ProPhoto RGB, een ontwikkeling van Kodak, spant de kroon met het visualiseren van meer dan 90% van het kleurenspectrum.
Deze uitgebreide kleurenruimtes zijn echter niet algemeen aanvaard als standaarden, vragen een duidelijk hogere processor capaciteit en, wil je kleurbanden in de beelden vermijden, dan kan je best werken met  high-end monitoren met 16-bit kleurendiepte per kanaal.

kleurenruimte Wide Gamut & ProPhoto RGB © Patrick Verbessem

Fujifilm FinePix S2 Pro


Twee jaar na de originele FinePix S1 Pro, werd de S2 Pro geïntroduceerd in 2002.

© Patrick Verbessem

Alhoewel het ontwerp van zowel de FinePix S2 Pro als de Nikon D100 gebaseerd is op de Nikon F80, verschillen beide camera’s duidelijk in uiterlijk, de positionering van commandoknoppen en beschikbare menu’s.
Omwille van hun gemeenschappelijke voorvader en het marktsegment waarvoor zij bedoeld waren, kunnen de Fujifilm- en Nikon-camera als rechtstreekse concurrenten beschouwd worden.
Voeg aan dit duo nog de Canon EOS 60D toe, en je krijgt een trio van 6MP DSLR-camera’s die gelijktijdig op de markt werden gebracht.

© Patrick Verbessem

De S2 Pro onderscheidde zich duidelijk van de andere twee door zijn derde generatie Super CCD-sensor met zijn unieke, octogonale, fotodiodes, 45° gedraaid in vergelijking met de meer conventionele CCD’s die door Nikon en Canon werden gebruikt.
De camerabeelden hadden een capaciteit van 6,17 miljoen effectieve pixels, maar de camera gebruikte daarvoor de informatie van 12,1 miljoen registrerende fotodiodes, dankzij de aanwezigheid van een tweede sensor per pixel-locatie door de uitsparing die ontstond tussen elke achthoekvormige fotodiode.
Eén diode werd gebruikt voor normaal licht, de tweede voor heldere lichten. Dit resulteerde in een groter dynamisch bereik, waardoor op kwalitatieve wijze formaten groter dan A3 konden worden afgedrukt.

productfotografie Verbessem Fujifilm S2 Pro 03

De S2 Pro werd opgevolgd door de S3 Pro en vervolgens de S5 Pro. Daarmee kwam er echter een einde aan deze productreeks van doordachte, kwalitatief hoogstaande camera’s.

productfotografie Verbessem Fujifilm S2 Pro 04

Fujifilm blijft echter verder innoveren. Het bedrijf maakt vandaag de dag furore met zijn compacte X-reeks. Het gamma bestaat momenteel uit de X-20 en de X-100s met vaste lens, en de X-E1 en de professionele meetzoekercamera X-Pro1 met verwisselbare lenzen.

Productfotografie door Patrick Verbessem.

Nikkormat FT3


Zes jaar na de introductie van de legendarische, maar dure, Nikon F, liet de lancering van de eerste Nikkormats in 1965 Nikon toe om een veel ruimere potentiële klantenbasis aan te spreken.
De camera combineerde een uitzonderlijke afwerkingskwaliteit met een ongelooflijke mechanische precisie.
Deze camera kreeg 2 namen: in Japan gebruikte men Nikomat, terwijl overal elders in de wereld de camera bekend werd onder de naam Nikkormat.

In feite kan je de Nikkormat-familie opsplitsen in twee productlijnen: de mechanische apparaten (FS, FT, FTn, FT2 en FT3) en de cameras met electronische sluiter (EL, ELW en EL2).
De FT3, het laatste type uit de mechanische reeks, kwam in 1977 op de markt.
In feite was de camera identiek aan zijn voorganger, de FT2, behalve dan voor wat het AI-systeem (Automatic Maximum Aperture Indexing) betreft, waardoor, ongeacht de geselecteerde diafragmawaarde, de belichtingsmeting met een volledig open diafragma gebeurt.

Mettertijd verkoos de SLR-gebruiker compactere camera’s (zoals de Olympus OM1 of de Pentax MX), waardoor de Nikkormat FT3 slechts 2 jaar stand hield en in 1979 vervangen werd door de Nikon FM.

Meer foto’s van de Nikkormat FT3 vind je hier.
(Productfoto’s uit de portfolio van Patrick Verbessem.)

Yashica Mat-124 G


productfoto - Business Visualisation - Patrick Verbessem - Yashica TLR

Yashica startte de productie van TLR (*)-cameras in 1956 met het LM-type.
De Yashica Mat-124 G rolde van de band tussen 1970 en 1986 en was daarmee de laatste TLR die door Yashica geproduceerd werd. Ook al leek het concept van deze camera achterhaald op het moment dat zij op de markt verscheen, de 124 G was een groot succes.
Het is de opvolger van het 124-model en verschilde daarmee enkel door een volledig zwarte afwerking en vergulde metercontacten.

productfoto - Business Visualisation - Patrick Verbessem - Yashica TLR

In feite is de Yashica een Rolleiflex kopie en de manipulatie is dan ook zeer vergelijkbaar. De cameras zijn degelijk en goed afgewerkt.
Zowel de 124 als de 124 G kunnen geladen worden met 120 (12 beelden) en 220 (24 beelden) film en produceren grote, vierkante negatieven van 6×6 cm, hetgeen kwalitatief zeer hoogstaande beelden garandeert.
Yashica’s worden beschouwd als een prima keuze als instapcamera voor medium-formaat.
De onderste van beide lenzen, de Yashinon 80mm f/3.5, die uit 4 elementen bestaat en waarmee het beeld wordt vastgelegd, levert zeer mooie resultaten, maar kan niet beschouwd worden als gelijke voor de Rollei-objectieven. Dit wordt des te duidelijker bij diafragmeren tot f 8-16.

productfoto - Business Visualisation - Patrick Verbessem - Yashica TLR

Het beeldscherm toont een gespiegeld beeld en is niet erg helder. De ingebouwde, uitklapbare 3 diopter loep is dan ook een handig hulpmiddel om scherp te stellen.
Scherm en loep worden gebruikt met de camera op borst- of taillehoogte, waardoor de opnamepositie lager is in vergelijking met andere camera’s, hetgeen de beelden een verschillende ‘look and feel‘ meegeeft.
De sportzoeker is ingebouwd in de beeldschermkap en wordt bruikbaar door het voorste gedeelte ervan naar achter en omlaag te drukken.
Volgens de handleiding is dit behoorlijk handig bij snapshots of bij snel bewegende voorwerpen op ooghoogte. Zonder scherm om de scherpstelling te controleren echter!

productfoto - Business Visualisation - Patrick Verbessem - Yashica TLR

(*) TLR staat voor Twin Lens Reflex, in tegenstelling tot SLR dat de afkorting is voor Single Lens Reflex. Door het gebruik van 2 objectieven: eentje voor beeldvorming en scherpstelling op het beeldscherm en een tweede (van betere kwaliteit) om het beeld vast te leggen op film, werd vermeden dat een zware spiegel op en neer klapt, waardoor grotere negatiefformaten (en bijgevolg beelden van betere kwaliteit) mogelijk werden.
TLR-camera’s waren tevens duidelijk minder luidruchtig dan hun SLR-broertjes.

Productfoto’s door Patrick Verbessem.

Gigapixel camera’s en beelden


1 klik van 2 Gigapixel …

Aan de Duke University in Durham, North Carolina hebben ze de fotografie microbe wel erg serieus te pakken.

De AWARE-2 camera die daar wordt ontwikkeld bestaat uit 98 14 MP-camera’s die in een hemisfeer staan opgesteld rond één centrale lens.

Met z’n blokvorm van 75 x 75 x 50 cm kan je deze camera niet echt een beauty, noch draagbaar noemen, maar binnen hetzelfde platform is er ruimte om uit te breiden tot 220 camera’s.
De theoretische 3GP-beelden die daarmee gemaakt kunnen maken, worden omwille van overlapping tussen de verschillende subbeelden, teruggebracht tot 2 GP.

De onderzoeksgroep is ervan overtuigd dat met dit concept beelden tot 50 GP realiseerbaar zijn.
Het is vooral de electronica die het momenteel moeilijk maakt om de camera te verkleinen: het optische systeem neemt slechts 3% van de ruimte in, de rest is electronica en koeling.

… of 1.665 kliks en 26 Gigapixel

Een heel andere aanpak werd uitgetest in Dresden met een ‘gewone’ Canon 5D Mark II van 21,4 MP, een sensor van 24 x 36 mm en een 400 mm telelens.

Hierbij kwam een robot te pas die in 172 minuten 1.665 beelden maakte. Deze beelden werden vervolgens door een computer met 48 GB cache-geheugen en 16 processoren gedurende 94 uur verwerkt tot een beeld van 26GP (297.500 x 87.500 pixels).

Met z’n 3 uur opnametijd niet echt geschikt voor de wat uitgebreidere groepsfoto, maar (voorlopig – december 2009) toch de grootste foto ter wereld.

Bekijk hier de foto beeldvullend, met de mogelijkheid tot inzoomen.