Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?


Ik ben aan het einde gekomen van m’n 10 (+1) tips om op een meer doordachte manier te fotograferen.
Wil je alle tips nog eens doornemen, dan kan dat met de hierbij door mij aangeboden bundel.

View more documents and presentations from PatrickVerbessem.

Download: Hoe vermijd ik middelmatige foto’s? 10 veel gemaakte fouten bij het fotograferen. (PDF)

Advertenties

Bewerk je foto’s


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Bonustip 11. Bewerk je foto’s

En tenslotte een extraatje dat niet recthstreeks te maken heeft met het fotograferen op zich, maar er anderzijds toch niet los van gezien kan worden.

Daar waar vroeger heel wat afgedrukte foto’s in de omslag van de ontwikkel-en afdrukdienst bleven zitten, zie je nu dat een (wellicht nog veel groter) aantal foto’s het niet verder brengt dan gedownload worden op de computer.

Ik wind er geen doekjes om: nabewerking van foto’s vraagt tijd. Maar zeg nu zelf: na al die moeite om je onderwerp zo goed mogelijk in beeld te brengen, wil je het uiteindelijk toch niet verprutsen door die laatste extra toets niet aan te brengen?

Bij de aankoop van heel wat camera’s zit een softwarepakketje dat wellicht voldoende is voor de noden die je op dit gebied hebt. Wil je wat verder gaan, denk dan bijvoorbeeld eens aan, zeer betaalbare, pakketjes zoals Photoshop Elements en dergelijke.

Schaaf de uitsnede van je foto wat extra bij, experimenteer met andere formaten, perfectioneer de witbalansinstelling (van je RAW-foto), scherp de details wat op, maak het geheel wat lichter, verzadigder of levendiger, …

De mogelijkheden zijn nagenoeg eindeloos en kunnen je foto’s net dat ietsje meer geven dat hen de moeite waard maakt om naar te kijken.

Opmerkingen over de ‘prachtige foto’s’ zullen niet van de lucht zijn!

Veel succes!

Ik heb ‘slecht’ materiaal


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Tip 10. Ik heb ‘slecht’ materiaal

Natuurlijk kan je niet dezelfde eisen stellen aan een broekzakmodel van 200€ als aan een digitale reflexcamera van 6000€ en het spreekt voor zich dat een kitlens van 150€ beduidend meer lensfouten vertoont dan een professionele zoomlens die het tienvoud kost.
Maar tegelijkertijd is het zo dat de gebruikte apparatuur geen invloed heeft op jouw gevoel om net op het juiste moment af te drukken.
De prestaties van sportwagens zijn aan mekaar gewaagd. Het is de chauffeur die het verschil maakt.

Bij de aanschaf van fotografisch materiaal hou je rekening met het beschikbare budget. Binnen dat budget maak je een keuze, gebaseerd op de voor jou belangrijke criteria.
Er bestaat geen slecht materiaal. Er bestaat alleen materiaal in functie van het voorhanden zijnde budget, het type fotografie, de gebruiksfrequentie, …
Zoals een goed chauffeur met alle wagens kan rijden, kan een goed fotograaf met alle apparatuur overweg en zeer behoorlijke resultaten neerzetten.

Naarmate het toestel de mogelijkheid biedt om als fotograaf autonoom te beslissen over lenstype, diafragma, sluitertijd, gevoeligheid, witbalans, manuele of autofocus, meervoudige opnames, zelfontspanner, … kan je steeds verder ingrijpen op het resultaat, maar laat ons wel wezen: een verrassend hoog percentage van de (duurdere) DSLR-toestellen komt nooit of nauwelijks uit de automatische stand.

Een beetje kort door de bocht kan je de kunst van fotografie herleiden tot twee grote vereisten: compositie en belichting. Met andere woorden: zet jezelf aan de juiste kant van je onderwerp en kadreer het op een gevatte manier.
En dat doe je met welk toestel dan ook op net dezelfde manier.

De beste camera is de camera die je bij je hebt op het moment dat je een foto wil maken!

Bah, slecht weer!


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Tip 9. Bah, slecht weer!

Er is geen slecht weer in fotografie. Juist in omstandigheden waarbij veel mensen hun camera liever niet gebruiken, kan je mooie foto’s maken.

Blauwe, wolkenloze hemels helpen misschien wel bij een doordeweeks strandplaatje, maar zijn ondertussen zó uitgemolken dat ze behoorlijk saai zijn geworden.

Wat dacht je echter van een dreigende wolkenlucht met alle schakeringen tussen donkergrijs en melkwit, of wat dacht je van dichte mist waarin nog net een boom te onderscheiden is, of een gierende wind die op een woelige zee opgezweepte schuimkoppen tovert.
Is het een bewolkte dag, grijs en zonder zon? Haal dan je macrolens boven en kijk eens naar bloemen en planten: de natuur toont zich in al haar details en in de volheid van haar echte kleuren.
Geen, door een te felle zon, scherpe, donkere schaduwen meer die afgewisseld worden met al te gemakkelijk overbelichte partijen.

Juist in zo’n omstandigheden krijgen je foto’s impact!

Natuurlijk heeft een knusse openhaard of wat langer in bed liggen zo zijn charmes, maar ik geef het je op een zilveren schoteltje dat je heel wat opportuniteiten laat liggen!
Ook ik kijk er niet naar uit ‘even te gaan wandelen’ in de stortregen om te fotograferen, maar er zijn voldoende mogelijkheden om apparatuur daar tegen te beschermen.

De voldoening over het resultaat maakt het de moeite waard …

Kwantiteit of kwaliteit?


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Tip 8. Kwantiteit of kwaliteit?

Eén van de voordelen van digitale fotografie is dat je veel foto’s kunt nemen zonder dat dit je meteen op kosten jaagt. Veel fotografen maken hier gretig gebruik van: alles wat los of vast zit wordt vereeuwigd en (op het internet) getoond.
Spijtig genoeg is men met het nemen van steeds meer foto’s niet kritischer geworden in de selectie van de getoonde exemplaren. Zo loop je het risico dat de geïnteresseerde afhaakt wegens te eentonig, repetitief of nietszeggend.

Een massa foto’s nemen is uiteraard niet per definitie fout, soms kan je niet anders: je hebt bvb. niet de mogelijkheid of de tijd om vooraf de juiste opnamehoek of compositie te bepalen, of je neemt een aantal deels overlappende foto’s om een panorama samen te stellen, of je gebruikt verschillende belichtingswaarden voor eenzelfde compositie om er een HDR-foto uit te distilleren, of je neemt meerdere foto’s van eenzelfde model, om toch maar de perfecte gelaatsuitdrukking of beweging vast te leggen, …

Zorg er echter steeds voor dat alle foto’s achteraf een rigoureuze selectieprocedure ondergaan.
Stel je beslissing eventueel een dag uit als je twijfelt, maar gooi foto’s even vlot weg als dat je ze neemt.
Beperking maakt het geheel sterker. Eén foto zegt al meer dan duizend woorden, maak er dus geen schreeuwerige bedoening van.

Hoe maak je nu een goeie selectie?
Sommige foto’s zijn sterk van zichzelf (dikwijls springen deze er al uit wanneer je ze in een kleine weergave ziet, doordat de compositie perfect zit), andere halen hun sterkte uit hun bijdrage tot het geheel, de verhaallijn.
Wissel landschaps- met portretformaat af, wissel af door foto’s met verschillende opnamehoeken te selecteren, wissel overzichtsfoto’s af met detailopnames, …

Ook professionele fotografen maken minder geslaagde foto’s.
Zoek het internet er maar eens op na. Daar vind je toch alles, nietwaar?
Wel, hoeveel foto’s vind je van bekende fotografen? Als je er een paar honderd vindt, zit je al heel goed! Weeg dit aantal vervolgens af tegenover de 10.000-en / 100.000-en foto’s die zij doorheen hun ganse carrière maken …

Een zwalpende horizon


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Tip 7. Een zwalpende horizon

In verhouding tot het aantal foto’s dat vanop een boot wordt genomen, ligt het aantal waarop de horizon vertegenwoordigd wordt door een schuine streep dramatisch hoog.
Dit probleem beperkt zich trouwens niet alleen tot de horizon of andere horizontale elementen ; het breidt zich uit tot vertikale gegevens zoals bomen, gebouwen of interieurs.
Voor alle duidelijkheid gaat het hierbij niet over de normale perspectiefvertekening van rechte voorwerpen die vanonder een schuine hoek worden bekeken of de spijtige, maar niet altijd makkelijk te corrigeren, vertekening van voornamelijk groothoeklenzen.

Echt verwonderlijk is dit echter niet: je concentreert je vol overgave op je onderwerp en de compositie (nu wérkte je eens volgens de regel van de gulden snede!) en ook de uitsnede moet in het oog gehouden en ondertussen moet je snel genoeg zijn om het perfecte moment niet te laten voorbijgaan. Oeps! De achtergrond had je even niet in het oog ..

Sommige camera’s bieden de mogelijkheid om horizontale en vertikale hulplijnen weer te geven in de zoeker of op het LCD-scherm, of bieden andere hulpmiddelen om de camera recht te houden.
Beschik je niet over dergelijke hulpmiddeltjes, dan zit er niets anders op dan een extra seconde uit te trekken om ook de horizon te controleren.

Nabewerkingsprogramma’s laten meestal toe deze fout eenvoudig aan te passen, maar let wel op dat naarmate de correctie groter is, er systematisch een groter gedeelte van de foto wegvalt. Hierdoor verandert de uitsnede en valt er onvermijdelijk informatie weg.
Beschouw dergelijke correcties dus als laatste redmiddel en reken er niet zomaar op.

Product Visualisation - Patrick Verbessem - productfoto - een zwalpende horizon

En tenslotte: ook dit is geen absolute regel!
Zeker wanneer je een dynamisch effect of een verrassend oogpunt wil bekomen verdient het aanbeveling om bewust de horizon schuin te zetten.
Om die bedoeling duidelijk in de verf te zetten, spreek je dan al snel over 10-20°.

Onder- of overbelichte foto’s


Hoe vermijd ik middelmatige foto’s?
10 veel gemaakte fouten bij fotograferen.

Tip 6. Onder- of overbelichte foto’s

Hoe kan dit nu? Je had toch een meer dan behoorlijk beeld wanneer je kadreerde in de zoeker? Vergeet echter niet dat de camerasensor een beperkter dynamisch bereik heeft dan het menselijke oog: de sensor ziet dus minder nuances. Daar waar ons oog in zeer lichte en donkere partijen ontelbare gradaties onderscheidt, heeft de sensor deze mogelijkheid veel minder, waardoor dergelijke partijen ‘toeslibben’ tot onaantrekkelijke onder- of overbelichte delen van de foto.
In standaardomstandigheden is dit allemaal geen probleem, maar juist wanneer we daar wat van afwijken -en het in veel gevallen interessant begint te worden- is de juiste belichting vaststellen één van de moeilijkste dingen bij fotografie.

In de meeste gevallen is de oorzaak van verkeerd belichte foto’s te zoeken in een belichting die op de verkeerde plaats in de foto is gebeurd (de achtergrond is bvb. veel lichter dan het onderwerp, waardoor bij een goed belichte achtergond, het onderwerp te donker zal zijn) of doordat de camera-instellingen zo specifiek zijn (zie Tip 2. Camera-instellingen) dat een goede belichting onmogelijk is (je toestel staat bvb. nog op 1600 ISO, hetgeen op een zonnige zomerdag gegarandeerd zorgt voor uitgebrande foto’s).

Toch is je camera uitgerust met een aantal hulpmiddelen om dit te voorkomen.
Als je camera hierover beschikt, kan je in niet-standaard omstandigheden, gebruik maken van spotmeting. Hiervoor wordt slechts 1% van het beeld gebruikt om de belichting te bepalen: doorgaans is dit het punt waarop je scherpstelt.
Beschikt je camera hier niet over, dan is gedeeltelijke meting aan te raden. Hierbij wordt +/- 10% van het beeld gebruikt voor lichtmeting. Dit is inderdaad veel meer dan bij spotmeting, maar duidelijk te verkiezen boven de standaard algemene meting met nadruk op het centrum.
In omstandigheden waarbij het licht niet ‘standaard’ is maar wel constant tijdens de ganse tijd van de opnames, kan je bijvoorbeeld wél algemene meting gebruiken en dit dan in combinatie met het systematisch onder- of overbelichten met 1 of 2 diafragmastops.

Moeilijkere lichtomstandigheden zijn een goede reden om foto’s in RAW-formaat te nemen. Inderdaad heb je wel enkele extra nabewerkingsstappen, maar dit formaat laat, veel beter dan JPEG, toe om ook achteraf nog bepaalde verbeteringen aan te brengen.

Een (bij nogal wat amateurfotografen) weinig gebruikt, maar nuttig hulpmiddel is het histogram. Dit is een grafiek die je kan oproepen op je LCD-scherm en die toont hoeveel donkere (links) en lichte (rechts) delen in de foto aanwezig zijn.
Een perfect histogram bestaat uiteraard niet, maar probeer er op te letten dat ze ongeveer de vorm van een klokcurve heeft. Dit betekent dat helemaal links (donker) en helemaal rechts (licht) geen, of zo laag mogelijke, waarden af te lezen zijn.